Op 2 juni vond in het restaurant ‘Bon Appetit’ in Ermelo het ‘Symposium van de Nacht’ plaats. In een middag- en avondsessie bezochten in totaal 110 medewerkers dit unieke symposium. De nachtzorgorganisatie ‘Centraal inluisteren Ermelo’ had zijn 12,5 jarig jubileum aangegrepen om hun zorgverlening voor een grote groep medewerkers van zowel ’s nachts als overdag onder de aandacht te brengen. Naast medewerkers van de dag en nacht uit Ermelo kwamen er nachtzorgmedewerkers van o.m. Apeldoorn, Wekerom, Noorderhaven, Noordwijk, Geldermalsen en Tiel naar Ermelo.
Slechte nachtrust, slechte dag
Tejo Hylkema, slaapdeskundige van de Universiteit van Groningen en tevens verbonden aan de Stichting ‘Talant’ prikkelde de aanwezige deelnemers met stevige stellingen, wetenschappelijk onderbouwd met eigen onderzoek en onderzoek van anderen. ‘Actieve’ onderbreking van de nachtelijke slaap dient voorkomen te worden. Ieder mens ondergaat in zijn slaap verschillende soorten stadia die zowel lichamelijk als geestelijk van vitaal belang zijn. Deze momenten kan iemand overdag niet compenseren. Als een cliënt dus iedere nacht op een bepaalde tijd wakker wordt gemaakt om te worden verdroogd, kan dit medische en psychische problemen veroorzaken. In het eerste deel van de nacht scheiden onze hersenen de stof ‘melatonine’ af. Deze stof heeft onder meer een gunstige werking op ons immuunsysteem. Structureel in het begin van de nacht te worden gewekt om naar het toilet te gaan kan dus ten koste van het immuunsysteem gaan. Met alle mogelijke medische complicaties van dien. In het tweede deel van de nacht verwerken we de indrukken die we overdaf opdoen. Als iemand structureel niet kan doorslapen heeft dit dan ook een direct effect op de stemming overdag. Met dit soort inzichten wordt het de begeleiding, als het om de keuze gaat om ‘een cliënt die ligt te slapen ’s nachts te verdrogen of door te laten slapen’, al snel duidelijk dat een cliënt laten slapen ‘humaner’ en een betere doelstelling is dan om te zorgen dat het bed de hele nacht droog blijft.
Natuurlijk neemt dit niet weg dat er zorg geboden moet worden als een cliënt in de nacht wakker wordt vanwege een nat bed. In het programma na de pauze lieten Lydi de Lange, fysiotherapeut van ’s Heeren Loo, en de nachtzorgmedewerkers Femmy Esveld, Eline van Leeuwen en Kathelijne Remkes in de praktijk zien aan welke voorwaarden goede nachtzorg moet voldoen. Goede nachtzorg begint overdag: hoe staat het bed in de slaapkamer: tegen de muur of met voldoende ruimte aan weerskanten van het bed? Zijn er obstakels of onnodige zaken in de slaapkamer die de late dienst had kunnen verwijderen? Maar ook tijdens het nachtelijk zorgmoment zelf. Wordt er gekozen om met een grote t.l.-lamp de kamer te verlichten of gebruik je een klein schemerlichtje? Een cliënt verzorgen op bed doe je met z’n tweeën. Houdt de conversaties kort en praat zacht. De nacht gebruiken om een cliënt extra aandacht te geven is misschien goed bedoeld, maar is op dit tijdstip echt niet nodig.
Goed gebruik van incontinentiemateriaal is het middel om een cliënt een onverstoorde nachtrust te kunnen geven, mits dit materiaal op de juiste wijze wordt aangebracht. Een luier omdoen is meer dan aan weerskanten twee plakkertjes bevestigen. Marja Ruijsink (Verpleegkundige Ondersteunings Functionaris) liet zeer gedetailleerd zien hoe je een luier omdoet. Wat de aanwezigen niet meer zullen vergeten is dat de onderste plakstrip iets omhoog moet wijzen en de bovenste strip hier schuin overheen gaat. Alle deelnemers aan het symposium kregen een geplastificeerde kaart mee met aandachtspunten voor een goede nachtrust voor een cliënt. Wie het symposium bij heeft gewoond kan dit als klinische les af laten tekenen.
