Apeldoorn - 6 mei 2008
Donderdag 24 april was het druk in het Vierhuis bij ’s Heeren Loo in Apeldoorn. Ruim zeventig belangstellenden kwamen om te debatteren over sociale integratie, die bij de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk Groot Zonnehoeve zo’n belangrijk onderdeel vormt. Zowel vanuit ’s Heeren Loo zelf, als van externe relaties, zoals gemeente, wijkgenoten en collega-zorgaanbieders was actieve deelname. Zoals Paul Bouwman in zijn inleiding aangaf; ‘Fysieke integratie door het bouwen van huizen is niet moeilijk, maar de sociale integratie is lastiger. Hier gaan we dan ook onze uiterste best voor doen!’
Onder de enthousiaste en scherpe leiding van Hans Esmeijer, gedeputeerde voor Zorg en Welzijn van de Provincie Gelderland brachten vijf sprekers ieder een standpunt naar voren. Jan Willem Woensdregt beet de spits af en sprak namens de directie ’s Heeren Loo Midden. ‘Wie wil nu eigenlijk wat?’ was de vraag die Jan Willem Woensdregt inbracht. Hij vertelde over zijn ervaringen van mensen met een verstandelijke beperking die wonen op het terrein of juist in het dorp. Beiden zijn gelukkig als zij in een vertrouwde omgeving van ’s Heeren Loo wonen. ’s Heeren Loo is er om de vraag te ondersteunen die mensen met een verstandelijke beperking hebben. ‘Wonen is een basale randvoorwaarde. Een plek waar je kunt zijn, maar dan wel graag een eigen plek en niet een plek die een ander je toewijst.’
Hij eindigde zijn betoog met het standpunt dat het bij sociale integratie gaat over de betekenis van relaties. ‘Betekenisvolle relaties zijn niet gebonden aan afstand; voor betekenisvolle relaties hoef je niet bij elkaar te zijn en betekenisvolle relaties dwing je niet af. Een betekenisvolle relatie ontstaat als er balans is in dat wat mensen elkaar te bieden hebben die de relatie aangaan.Gelijkwaardigheid en wederkerigheid. Sociale integratie gaat over relaties die aangegaan worden vanuit een intrinsieke wil, niet over geplande activiteiten, niet over planologische ontwikkelingen, niet over vastgoed en architectuur, niet over het organiseren van vriendschappen. ’
Het eerste debat dat volgde op dit betoog was nog wat timide en men was zoekende naar wat er over gezegd kon worden. De zaal was het met Hans Esmeijer en Jan Willem Woensdregt eens dat de samenleving zich zou moeten beseffen dat je rijker, in de vorm van puurheid en emotie, wordt als je de ontmoeting met iemand met een verstandelijke beperking aangaat.
Iedereen doet mee!
Paul Blokhuis, Apeldoornse wethouder Welzijn & Zorg, nam het stokje over. Hij ging op zoek in zijn betoog naar de gemeentelijke verantwoordelijkheid en vond met name het antwoord bij 2 aspecten: vrijwilligersbeleid en de toegang tot de zorg door de creatie van woon-zorggebieden. Want zoals in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is vermeld: ‘Iedereen doet mee!’ Vrijwilligers zijn volgens Paul Blokhuis een belangrijke kracht binnen de zorg. In het debat dat daarop volgde was de reactie vanuit het publiek dat ‘de zorg niet afhankelijk mag worden van vrijwilligers, zij moeten juist de zorg niet hoeven te geven, maar een toegevoegde waarde zijn voor de mensen’. Daarnaast moeten vrijwilligers ook de mogelijkheid behouden om met elkaar in contact te houden.
Theatergroep ‘De Lachende Zon’ verzorgde deze middag driemaal een luchtig tussendoortje. Zij lieten zien dat iedereen anders is, je elkaar eerst moet leren kennen voordat je ergens over kan oordelen en loofden zelfs de Groot Zonnehoeve Frisse Tegel Award uit aan de Beste Kenner van Groot Zonnehoeve. Misschien moeten we die prijs wel handhaven.
Ontmoeting!
Na de pauze vervolgden drie sprekers de middag. Doortje Kal, gepromoveerd in Kwartiermaken, las een bijdrage voor van iemand met een psychische stoornis. Haar onderzoek en achtergrond spiegelde ze aan de ontwikkeling van Groot Zonnehoeve. Kwartiermaken staat voor de poging om een maatschappelijk klimaat te bevorderen waarin mogelijkheden ontstaan om bij een groep te horen, zoals je bent. Haar stelling was er dan ook op gericht om elkaar te leren kennen. ‘Als je elkaar niet tegen komt, kan je ook niet integreren’. Dit bracht een discussie aan de gang, wat ’s Heeren Loo er aan doet om de wijkbewoners met elkaar in contact te komen. Hierbij werd duidelijk dat de voorzieningen die er zijn zeker behouden blijven. De supermarkt, de brasserie en de kinderboerderij zijn immers bijzonder waardevol om ontmoetingen, een voorwaarde voor sociale integratie, tot stand te brengen. En wat te doen met mensen die niet willen? Daar hadden we deze middag geen oplossing voor, maar is daardoor wel een aandachtspunt geworden.
Hetty Verhulst, regiomanager Apeldoorn 2, liet als vierde spreker een aantal prachtige schilderijen van cliënten zien. Zij gaf aan dat als iedereen zich inspant om vanuit een beschutte omgeving verbinding te maken met de ‘gewone’ wereld er een wereld aan mogelijkheden voor ons open ligt. ’s Heeren Loo voelt zich verantwoordelijk hiervoor en onderneemt daardoor diverse initiatieven om kennis te maken met de nieuwe buren. Deze activiteiten werden door het publiek gewaardeerd.
Cliënten aan het woord
Arend Bakker en Berry van de Berg, beiden cliënt van ’s Heeren Loo en al jaren werkzaam en/of wonende op Schuylenburg, sloten de middag af. Zij gaven een kijkje in hun leven door te vertellen hoe druk ze eigenlijk waren. Hun werk en hobby’s zorgen voor drukke dagen Arend heeft sinds enige tijd wat meer vrije tijd vanwege zijn leeftijd en dat bevalt hem prima. Berry is fanatiek met radioprogramma’s maken en uitzenden. Zij gaven aan dat Groot Zonnehoeve voor hen kansen biedt om prettig te wonen.
Kortom, een middag met waardevolle discussies waar een ieder positieve inbreng had en iedereen elkaar kon ontmoeten. Hans Esmeijer sloot deze middag af met de woorden ‘Ik heb de hoop dat ’s Heeren Loo hier een nieuw type samenleving kan creëren waar mensen op een bijzondere manier samen wonen, waarom of hoe dan ook!’.
In de media
Niet alleen binnen ’s Heeren Loo Apeldoorn leven de ontwikkelingen van Groot Zonnehoeve. De media doen veel verslag. Zo ook over deze middag. De Stentor, TV Apeldoorn en Radio Apeldoorn hebben er ruim aandacht voor gehad.
Meer informatie over De Lachende Zon en het promotieonderzoek van Doortje Kal is terug te vinden op: www.delachendezon.nl
www.kwartiermaken.nl
