Amersfoort - 3 juni 2008
Halverwege april. Op deze fraaie voorjaarsmiddag staat zijn rug pijnlijk scheef. “Ik heb me dit weekend in vreemde bochten gewrongen bij het ’werken aan mijn zeilboot”, klinkt het nuchter. Maar hij is er gewoon, want aan zeuren heeft hij een broertje dood. Daarvoor heeft hij teveel meegemaakt. Daartoe behoren ook talloze reorganisaties die hij regisseerde, in de gezondheidszorg, in het gevangeniswezen, bij Defensie....“Ik zoek die niet om de verandering zelf. Ik vind het gewoon jammer wanneer processen niet goed lopen, dat we geld verknoeien en tijd niet efficiënt gebruiken. Beide zijn te kostbaar tegenwoordig.”
Maar meer nog dan dat voelt hij zich naar eigen zeggen betrokken bij zwakkeren in de samenleving. “Misschien heeft dat te maken met mijn jeugd. Mijn ouders waren echt arm. Zoals veel andere oorlogskinderen hebben ze weinig opleiding genoten. In de Amsterdamse Pijp waar ik opgroeide was ik met m’n Mulo een hele geleerde en kon ik met 17 jaar gewoon gaan werken. In de avonduren heb ik, naast een fulltime baan, mijn Mulo-B, Havo en Atheneum gedaan.“
Inmiddels is de administratief medewerker, psycholoog, “self made” verandermanager en topambtenaar eindverantwoordelijk voor het werk van bijna 12.000 mensen. Paul: “Deze functie is me op het lijf geschreven. Prima mensen om me heen. En ik heb wat met onze cliënten. Die hebben niet gekozen voor een handicap. Daar dient de samenleving omheen te staan. Dat hoef je nergens uit te leggen. Ik vind dat ontzettend prettig.”
En niet alleen hij, zo viel hem op tijdens alle kennismakingsbezoeken die hij de afgelopen weken aflegde. “Ik heb toewijding gezien, grote betrokkenheid, ook veel twintigers. Dat hier zoveel jonge mensen werken, had ik niet verwacht. Ik krijg daar enorm veel energie van. Het is fantastisch om te zien hoe belangrijk het werk is dat we doen voor al die cliënten: van ernstig meervoudig gehandicapten tot mensen met een nauwelijks zichtbare beperking. De enorme variëteit vind ik indrukwekkend en heeft me ook verrast. Dat realiseer je je als relatieve buitenstaander niet. Er is veel kracht waarop we kunnen verder bouwen.”
Maar er moet tegelijkertijd ook wel het nodige gebeuren, meent Paul. “Ik zie veel versnippering. Deze organisatie doet me denken aan een eilandenrijk. Ik mis hier en daar nog de gezamenlijke focus. Verder zie ik mensen vreselijk veel moeite doen om vriendelijk tegen elkaar te zijn. Ikzelf hou vooral van duidelijkheid en transparantie; zacht op de relatie maar hard op de inhoud. Mensen kunnen vaak beter uit de voeten met een “harde” maar heldere beslissing dan met een wazig besluit of geen besluit.”
“We willen als Raad van Bestuur meer eenheid bij ’s Heeren Loo. Daar hebben we met elkaar heel indringend over gesproken. Dat was fantastisch. Ik geniet daar enorm van. We willen goede afspraken maken over de spelregels waaraan managers zich moeten houden wanneer over anderhalf jaar de sectoren ophouden te bestaan en we verder gaan met ongeveer 26 zelfstandig functionerende regio’s. Als we die centrale afspraken goed formuleren, doorbreken we de versnippering waarvan nu hier en daar sprake is. Dan kunnen we met dezelfde mensen meer bereiken, in de zorgondersteuning maar ook tussen de zorgregio’s zelf, hoor. Die zouden nog meer van elkaars creativiteit en innovatieve zorg kunnen profiteren. Dat vereist een andere, ruimere blik van iedereen. Ja, ook van mensen die op een groep werken. Je kunt het je tegenwoordig eigenlijk niet meer permitteren om te zeggen: hier werk ik, de rest is aan m’n manager. In meer filosofische zin is iedereen overal medeverantwoordelijk voor. Ik kan het dan ook ontzettend waarderen wanneer mensen niet afwachten maar initiatief tonen om zaken die binnen hun bereik liggen beter te regelen, welke functie zij ook hebben.”
“Klantvolgend werken vind ik een even interessant als vanzelfsprekend thema voor een instelling als de onze in deze tijd. In de gezondheidszorg zijn mensen om een of andere reden snel geneigd om werelden te scheiden: wij zijn hier en de buitenwereld is daar. en wij maken onze eigen regels. Terwijl in de samenleving om ons heen alles voortdurend en steeds intensiever door elkaar loopt en mensen in rap tempo zelfbewuster en ge-emancipeerder worden. Dat beseffen onze cliënten dondersgoed, evenals hun ouders. Op dat proces liften ze mee. Daar stimuleren wij hen zelfs in. We doen er goed aan zo flexibel mogelijk met hun wensen en verwachtingen mee te bewegen. Klantvolgend werken is in dat opzicht denk ik nog veel meer loslaten dan creëren... loslaten van ons eigen voorstellingen van de wereld en ons echt verdiepen in de vraag: wat vindt die ene cliënt belangrijk voor zichzelf?”
--------------------------------------------------------------------------------
“Mensen zijn geen nummers, geen schakels. Die willen prettig werk, een leuk leven. Of je nu een beperking hebt of niet”
“Ik heb een hekel aan spelletjes, achterklap en roddel. Wees eerlijk en duidelijk en respecteer je collega’s. Dat is voor iedereen uiteindelijk beter”
