Jacob is ook gewoon een mens

Jacob is ook gewoon een mens

Jacob (35) leeft nu weer het leven dat zijn ouders voor hem wensen. Zonder fixatiemiddelen. Dat gaat niet zonder slag of stoot. Maar nu de focus niet meer op zijn probleemgedrag ligt, ziet iedereen Jacob weer als persoon. Met gedrag dat verklaarbaar is. Al is het niet gemakkelijk om al Jacob's signalen op te pikken. De zorgprofessionals om Jacob heen, en zijn ouders doen hier hard hun best voor. En hier blijven de ouders leidend in; zij kennen hun zoon immers het beste.

Doodlopend spoor

Toen Jacob 11 jaar was, kwam hij op een tienerwoongroep van Groot Schuylenburg in Apeldoorn wonen. Niet lang daarna begon Jacob zichzelf op verschillende manieren te verwonden. Na elke fixatiemaatregel, begon Jacob weer met andere zelfverwonding. "Maar het gekke was", vertelt zijn moeder, "dat het meestal wel goed ging als wij hem ophaalden om te wandelen. Terwijl wij, anders dan op de woongroep, nooit een vrijheidsbeperkend vest gebruikten. En tijdens onze jaarlijkse vakantie fixeerden we Jacob ook nooit. Het voelde als een doodlopend spoor. Zo zonde, want Jacob is ook zo'n gewone, fijne zoon. Met hobbies zoals u en ik. Hij houdt van muziek en van treinen. En hij kan tekenen als de beste."

Leven zonder fixaties

"Dat moet ook op de groep kunnen", dachten de ouders van Jacob. Het antwoord op de vraag welk leven zij Jacob zelf toewensen, was dan ook simpel: "Een leven zonder fixaties! De fixatiemiddelen waren inmiddels opgelopen tot 21 sloten. Het was geen leven, verschrikkelijk! Daar wilden wij vanaf, maar op de woning heerste een angstcultuur." In persoonlijk begeleidster Annemarie Harbers vonden zijn ouders een medestander. "Annemarie heeft veel gedaan; wij zijn haar heel dankbaar", zegt zijn moeder met een glimlach.

Langzaam afbouwen

Stap voor stap verdwenen steeds meer middelen: fixatiestoel, enkelbanden, polsbanden, buikband. Tegelijkertijd werd de Triple-C-methodiek ingevoerd. Die sloot naadloos aan op de ingeslagen weg. Er kwam een werkplan waarin staat dat Jacob het best de hele dag actief bezig kan zijn en fysieke uitdaging nodig heeft. Gelukkig vindt hij het heerlijk om te wandelen en fietsen. "Ook hebben wij Jacob de verantwoordelijkheid over zijn eigen gedrag teruggegeven", vertelt gedragswetenschapper Marjolein Duits. "Als hij iets vies maakt, spreken we hem erop aan en ruimt hij het zelf op. Dat kan hij prima. En het blijkt het onwenselijke gedrag nog te verminderen ook."

Vallen en opstaan

Jacob zijn ouders hebben er ook voor gezorgd dat Jacob 's nachts zonder fixatie en luier slaapt. Sinds 1 september 2015 is hij dus helemaal vrij. Hij slaapt nu veel beter en vaster. "Maar ook hier blijft het vallen en opstaan", vertelt persoonlijk begeleider John Kemper. "Ineens maakte Jacob zijn lattenbodem namelijk weer stuk." "Maar we raken niet in paniek", vult Marjolein aan. "We grijpen niet weer naar fixatie. Maar zoeken naar de reden van dit gedrag. Zo blijven we naar Jacob kijken als mens. Zolang we hem als mens blijven zien, kunnen we positief de toekomst in, samen met zijn ouders."