“Innovaties in de gehandicaptenzorg maken het onmogelijke mogelijk”

Fietsen naar haar werk, het theater. Willemina, die ontzettend van acteren houdt, doet niets liever. Maar door haar lichte verstandelijke beperking is alleen fietsen op sommige momenten best spannend. Daardoor was ze tot voor kort afhankelijk van een stagiaire die met haar mee wilde fietsen. Of de bus die haar thuis kwam ophalen. Voormalig begeleider Sanne, die nu werkt voor het Innovatieteam van ’s Heeren Loo, liet haar kennismaken met een GPS-horloge. En dat bracht haar niet alleen meer vrijheid, maar ook een hoop zelfverzekerdheid.

“Willemina haar werk is twintig minuten fietsen. Dat is echt wel een stukje. Als ze goed in haar vel zit kan ze veel aan. Maar het is ook iemand die snel is afgeleid, bijvoorbeeld als ze iemand op straat tegenkomt. Dan gebeurt het wel eens dat ze op zo’n moment minder goede keuzes maakt. Toch gun ik haar het fietsen zo, omdat ze er zo van houdt. Het is ook nog eens goed voor je conditie, dus ik wil dat alleen maar aanmoedigen. Ze kan natuurlijk meefietsen met een stagiaire, maar als die net vakantie heeft of niet door de regen wil fietsen, dan kan Willemina ook niet op de fiets. Daar wilde ik iets aan doen.

GPS-horloge

Vanuit mijn werk voor het Innovatieteam hoorde ik over GPS-trackers. Een GPS-tracker is een apparaatje, vaak een horloge, die de locatie van iemand kan volgen of bepalen. Dit soort horloges hebben meestal nog extra functies zoals een alarmknop en een spraak-/luisterfunctie. Ik heb met Willemina besproken of het iets voor haar kon zijn en eigenlijk was ze direct enthousiast. Ze begreep meteen dat wij dan konden zien waar ze was. En dat ze via de noodknop alarm kan slaan als er iets is. Dat gaf haar een heel veilig en zelfverzekerd gevoel.

Als begeleider kan je verschillende locaties instellen. Die heten ook wel cirkels. Als Willemina binnen de cirkel van haar werk komt, krijgen wij een melding dat ze daar gearriveerd is. Al vanaf het begin af aan gaat dat supergoed. De tracker herinnert haar aan het doel dat ze wil halen, namelijk zelfstandig naar haar werk fietsen. En dat lukt nu. De GPS-tracker geeft haar, maar ook ons, een zelfverzekerd gevoel. Zo kunnen wij haar ook een beetje meer loslaten. Het geeft haar een veilig gevoel dat we er voor haar kunnen zijn, ook op afstand.

Uitgebreid testen

Voordat Willemina zelfstandig ging fietsen met haar nieuwe horloge, hebben wij als begeleiders de horloges uitgebreid getest. Hoe werkt het, hoe voelt het. Het is best een spannend item. Niet alleen voor cliënten, maar ook voor begeleiders. Je laat mensen meer los en je wilt daarom zeker weten of het echt goed werkt. Want als iemand in jouw dienst wegloopt, en het horloge doet niet goed zijn werk, dan maak je je echt heel veel zorgen. Ook dachten we na over de vraag: hoe lang houdt iemand zijn horloge om? Wanneer heb je het horloge wel en niet om? Na hoeveel keer oefenen kan iemand het zelfstandig? Natuurlijk moet er een grens zijn en moet je dingen kunnen doen zonder zo’n horloge. Maar een horloge kan wel net even een extra zetje geven richting wat meer vrijheid. Bij Willemina is het zo dat zij het horloge nog steeds draagt. Vooral omdat zij het zelf heel prettig vindt om in contact te staan met haar begeleiders.

Vrijheidsbeperkend of -verruimend?

GPS-trackers gebruiken in de zorg is wel een discussiepunt. Eigenlijk is het een vrijheidsbeperker, omdat iemand niet meer écht vrij is als hij gevolgd kan worden. Alleen denk ik dat we het in sommige situaties, zoals bij Willemina, het ook kunnen zien als vrijheidsverruimer. Als iemand normaal gesproken in een woning moet blijven, omdat hij niet alleen naar buiten mag, kan dat misschien wel met een GPS-tracker. Dan kan hij of zij toch zelf een wandeling naar de kinderboerderij maken op een moment dat het hem of haar uitkomt. Is het gebruik van een GPS-horloge dan een vrijheidsbeperking? Als je op die manier de veiligheid kan bieden dat iemand dit zelf kan doen, denk ik dat het vooral vrijheid verruimend is. Het stimuleert bovendien om iets zelfstandig te doen en om meer te bewegen. Als begeleider op een groep kan je nou eenmaal niet makkelijk even met een cliënt er op uit gaan. Er zijn nog 7 mensen waar je voor moet zorgen.

Aan de andere kant kan een GPS-tracker ook veel geld besparen. Ik heb niet de precieze cijfers, maar het kost best veel geld als we weggelopen of verdwaalde mensen moeten zoeken. Dan moet iedereen uitrukken, er worden extra mensen opgetrommeld. Dat kost echt klauwen met geld. Een GPS-tracker kan in zo’n situatie helpen en is lang niet zo duur als een zoekactie. We hebben wel eens een jongen teruggevonden in Polen. Die was met een vrachtwagenchauffeur meegelift. Voordat je daarachter bent! Dat is natuurlijk wel een uitzondering, maar ook hier komt het voor dat we een heel bos uit moeten kammen om iemand te vinden. Achteraf blijkt hij dan gewoon bij iemand thuis te zitten. Met een GPS-tracker hadden we diegene veel sneller teruggevonden.

Onmogelijkheden mogelijk maken

Door mijn werk bij innovatie heb ik echt een drive gekregen om dingen beter te maken. Om van onmogelijkheden mogelijkheden te maken. Ik heb zelf een dochter met een beperking en op een gegeven moment ging haar fysieke gezondheid achteruit. We hadden met allerlei interventies deze achteruitgang al geprobeerd te stoppen zonder resultaat. Toen er een nieuw apparaat op de markt kwam, gaf dat zoveel hoop. Dat is wat innovaties doen. Ze maken nieuwe dingen mogelijk. Daar doe ik het echt voor.”

Fietsen met GPS

Gerelateerde items

Terug naar boven