Afbouw vrijheidsbeperkingen

Iedereen moet zelf keuzes kunnen maken in het leven. En iedereen moet zijn of haar leven naar wens kunnen inrichten. Dat geldt dus ook voor mensen met moeilijk verstaanbaar gedrag en een complexe zorgvraag. ’s Heeren Loo past daarom geen vrijheidsbeperkingen toe, tenzij er sprake is van gevaar of er echt geen alternatieven zijn. Het is dus: ‘Nee, tenzij…'. De afgelopen jaren hebben we al veel vrijheidsbeperkingen afgebouwd en de focus verlegd naar begeleiden zonder vrijheidsbeperkingen.

Lees de verhalen van Manolya, Sjon en Jacob:

"Manolya blijft zich ontwikkelen "
Hoe Manolya steeds meer vrijheid krijgt. Lees meer.

"Sjon man achter glas naar een weekend op stap"
Intensieve samenwerking met begeleiders heeft Sjons wereld groter gemaakt Lees meer.

"Jacob is ook gewoon een mens"
Jacob leeft nu weer het leven dat zijn ouders voor hem wensen. Zonder fixatiemiddelen. Lees meer.

Wat zijn vrijheidsbeperkende maatregelen?

Vrijheidsbeperkingen zijn alle maatregelen (fysiek en verbaal) die de vrijheid van de cliënt beperken. Denk aan beperking van de bewegingsvrijheid (Zweedse band, verpleegdeken, polsband, isolatie), kalmerende medicatie, domotica voor het volgen van een cliënt (uitluistersysteem, camera, sensor) en afspraken over bellen en internet. De Wet Bopz beschermt de rechten van cliënten die te maken krijgen met dwang in de zorg.

Het gedrag leren verstaan en begrijpen

We doen er alles aan om het gedrag van de cliënt te verstaan en te begrijpen. Want dan kunnen we ook echt verbeteringen aanbrengen in de situatie. Daarbij accepteren we eventuele risico’s. Het is inmiddels onze ervaring dat vrijheidsbeperkingen dan vaak niet nodig zijn. Onze uitgangspunten:

  • We zijn steeds in dialoog met de cliënt en zijn vertegenwoordiger;
  • We werken altijd vanuit één van onze vier methodieken: Triple-C, methode Vlaskamp, Competentiegericht werken (CGW) of INVRA/Op eigen benen;
  • We werken met risico-inventarisaties en risicomanagementplannen;
  • We werken met signaleringsplannen/ spanningsopbouwschema's;
  • We werken met een ondersteuningsplan.

Is er wel of geen sprake van vrijheidsbeperking?

Soms zijn alle alternatieven geprobeerd, maar blijft er sprake van gevaar. Dan kan een tijdelijke vrijheidsbeperking nodig zijn. In zo’n situatie bekijken we heel zorgvuldig of een vrijheidsbeperking voor een cliënt in een die situatie inderdaad vrijheidsbeperkend is. Niet het middel staat centraal, maar het doel. Ofwel de vraag: wat betekent dit voor de cliënt? En natuurlijk zetten we vrijheidsbeperkingen nooit ingezet als straf of als pedagogische maatregel.

Ondersteuning van medewerkers

Het verantwoord afbouwen van vrijheidsbeperkingen is een speerpunt van 's Heeren Loo. We ondersteunen medewerkers onder meer met:

  • Expertiseteam Vrijheidsbeperking
    Het expertiseteam Vrijheidsbeperking bestaat uit deskundigen van 's Heeren Loo met specifieke kennis over het afbouwen van vrijheidsbeperkingen. Het team bestaat uit artsen verstandelijk gehandicapten (AVG), fysiotherapeuten en/of ergotherapeuten, orthopedagogen en/of psychologen, managers primair proces en cliëntvertegenwoordigers. Ze kijken vanuit hun eigen vakgebied naar de problematiek. Zo ontstaat een compleet beeld van de cliënt en de situatie. Samen met het team van de woning wordt een behandelplan opgesteld en uitgevoerd. 
     
  • Onderzoek naar afbouw
    In samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam voert ’s Heeren Loo sinds 2013 onderzoek uit naar de afbouw van vrijheidsbeperkende maatregelen. Het gaat om een promotieonderzoek van Baukje Schippers. Het vond plaats in 50 woningen van ’s Heeren Loo.

    “Goed registreren is een voorwaarde voor de afbouw van vrijheidsbeperkingen”, vertelt Baukje. “Als je goed registreert, dan zie je pas wat je doet. Daardoor kun je het gesprek erover echt voeren. En dit gesprek zorgt weer voor bewustwording bij medewerkers, familie en de bewoners zelf. Het maakt goed zichtbaar hoe belangrijk het is om te kijken naar de specifieke cliënt in de specifieke situatie.” Ook heeft het onderzoek tot doel om te bekijken of een speciaal team kan helpen bij het verantwoord en duurzaam afbouwen van vrijheidsbeperkingen. Dit door bij 25 van de 50 woningen het expertiseteam Vrijheidsbeperkingen in te zetten, ter ondersteuning van de begeleiders.

    Momenteel werkt Baukje aan de afronding van het onderzoek. Duidelijk is al wel dat de samenwerking van het expertiseteam met het multidisciplinair team van een woning zorgt voor duidelijk meer afbouw. Ook neemt het aantal geregistreerde vrijheidsbeperkingen toe. Deze registraties bestonden al voor het onderzoek en worden – dankzij het multidisciplinaire expertiseteam – nu dus ook gezien als vrijheidsbeperkingen.

Meer informatie over onze visie
 

Klachtenregeling

Iedere cliënt of zijn vertegenwoordiger kan een klacht indienen. Ook als je het niet eens bent met de toepassing van een vrijheidsbeperking. ‘s Heeren Loo heeft daarvoor een centrale klachtencommissie. Je kunt de klacht melden per e-mail, telefoon of post:

Centrale Klachtencommissie Cliënten
t.a.v de ambtelijk secretaris
Postbus 647
3800 AP Amersfoort
E-mail: [email protected]