Sensorische Informatieverwerking Therapie (SI)

Diagnostiek, behandeling en/of advisering op het gebied van de sensorische Informatiewerking is bedoeld voor mensen (vanaf 0 jaar; alle niveaus) met problemen rondom de prikkelverwerking van de zintuigen en/of alertheidsproblemen. Interventies op het gebied van de sensorische informatieverwerking hebben als doel dat de cliënt een passende alertheid heeft door de dag heen en een daginvulling die aansluit bij zintuiglijke voor- en afkeuren.

  • Indicatiecriteria:

    • leeftijd: alle leeftijden;
    • ontwikkelingsniveau/IQ: alle ontwikkelingsniveaus;
    • problematiek: problemen rondom de prikkelverwerking van de zintuigen, alertheidsproblemen;
    • hulpvraag: inzicht krijgen en/of leren omgaan met een prikkelverwerkingsstoornis en/of verstoring van de alertheidsregulering. Bijvoorbeeld waarom trekt de cliënt zich terug uit drukke omgevingen, waarom kan de cliënt niet stil zitten, waarom ontwijkt de cliënt bepaalde materialen of zoekt het juist deze materialen op, waarom lijkt mijn cliënt altijd moe, waarom is de cliënt hyperactief of waarom reageert de cliënt zo emotioneel?

    Herkenning van sensorische informatieverwerkingsproblematiek is lastig: de symptomen zijn bij iedere jeugdige of volwassene verschillend. Er zijn veel zintuigen en die werken ook nog eens bij iedereen anders.

    Contra-indicaties:

    • geen.
  • Hoofddoel

    • dat de cliënt en het cliëntsysteem beter omgaat met zintuigprikkels en dat de alertheid normaliseert waardoor hij/zij zich prettiger voelt en beter kan reageren op de omgeving.

    Subdoelen:

    • inzicht hebben in waardoor bepaald gedrag veroorzaakt wordt;
    • weten welke materialen of bewegingen invloed hebben op dit gedrag;
    • een signaleringsplan hebben;
    • inzetten van de materialen en bewegingen in de verschillende fasen van het signaleringsplan;
    • beschikken over een dagprogramma dat aansluit bij de zintuiglijke behoeften.
  • Aard werkzaamheden

    Aan de hand van een vragenlijst, een (video-)observatie en onderzoek naar de prikkelverwerking wordt inzage in de problematiek verkregen. De behandeling bestaat uit instructie/begeleiding van de cliënt / het cliëntsysteem om tot vermindering van de SI-problematiek te komen.
    Multidisciplinaire afstemming is essentieel aangezien alertheid niet alleen door de sensorische informatieverwerking wordt beïnvloed, maar ook door de wijze waarop wordt aangesloten bij iemands cognitieve, sociaal emotionele en communicatieniveau. Daarnaast wordt alertheid en de mate waarin iemand prikkels goed kan verwerken beïnvloed door bijvoorbeeld pijnklachten, slaapproblemen, medicatie, psychische problemen (zoals angsten of depressie), autisme, epilepsie en visus-/gehoorbeperkingen.

    Werkzame elementen

    • adviseren en begeleiden van de cliënt en het cliëntsysteem;
    • meedenken over het signaleringsplan gericht op alertheid (herkennen van signalen van de cliënt om hierop adequaat te kunnen inspringen, zodat een dreigende situatie kan worden voorkomen);
    • meehelpen in het opstellen van een passend dagprogramma met passend activiteitenaanbod dat aansluit bij de zintuiglijke voor-/afkeuren.

    Betrokkenheid ouders en andere personen uit het sociale netwerk

    Betrokkenheid van het cliëntsysteem is cruciaal voor het slagen van de behandeling. Alles gaat in overleg met de ouders en/of begeleiders.

    Specifieke aanpassingen voor de omschreven doelgroep(en)

    Bij diagnostiek, behandeling en advisering wordt altijd rekening gehouden met de invloed van de verstandelijke beperking en eventuele nevenproblematiek (bijvoorbeeld autisme, epilepsie en visusbeperking).
    Multidisciplinaire samenwerking en afstemming is van belang met o.a. gedragswetenschappers, AVG, logopedie en fysiotherapie.

    Duur, frequentie en vorm van de interventie

    Diagnostiek omvat 10 tot 12 uur (inlezen, vragenlijsten analyseren, overleg, observaties, verslaglegging, terugkoppeling in multidisciplinair verband).
    De duur, frequentie en vorm van het vervolgtraject is afhankelijk van de uitkomsten van de diagnostiek. Bij een coachende rol kan ongeveer 6 uur voldoende zijn. Indien scholing of meer uitgebreide ondersteuning nodig is, kan de betrokkenheid meer dan 10 uur zijn (verspreid over meerdere weken tot maanden).
    Iedereen heeft vanuit zijn basiszorgverzekering recht op 10 uur inzet van een paramedicus per jaar. Per vraagstelling zal bekeken worden hoe een goed antwoord gegeven kan worden binnen de vergoedingsmogelijkheden en/of aanvullende indicatie noodzakelijk is.

    Tijdsinvestering van de professional(s)

    Aantal sessies (de gehele interventie): afhankelijk van zorgvraag.
    Aantal minuten per sessie: afhankelijk van zorgvraag.
    Aantal extra minuten per sessie (voorbereiding, rapportage, overleg): afhankelijk van zorgvraag.

  • Gebaseerd op / bewerking van:

    De grondlegger van de Sensorische Informatieverwerking is Jean Ayres, een Amerikaanse ergotherapeut en ontwikkelingspsycholoog. Doorontwikkeling van kennis op het gebied van sensorische informatieverwerking is onder andere gebaseerd op onderzoek van Winnie Dunn en Carol Stock Kranowitz. Op het gebied van autisme is met name kennis ontwikkeld door Olga Bogdashina. In Nederland worden opleidingen op het gebied van sensorische informatieverwerking o.a. aangeboden door Anders Kijken naar Kinderen, EstaSI, Kenniscentrum SIEM en ProEducation.

    • Ayres, A. J. (1970). Sensory integration and the child. Alaska, AK: Western Psychological Services;
    • Ayres, A. J. (1972). Sensory integration and learning disorders. Alaska, AK: Western Psychological Services;
    • Bogdashina, O. (2004). Waarneming en zintuiglijke ervaringen bij mensen met autisme en het asperger syndroom (J. Siebelink, Vert.). Apeldoorn: Garant Uitgevers;
    • Dunn, W. (2009). Living sensationally: Understanding your senses. London: Jessica Kingsley Publishers;
    • Kranowitz, C. S. (2007). Met plezier uit de pas: Activiteiten met kinderen met sensorische integratiestoornis (M. Van der Ster, Nederlandse vertaling). Amsterdam: Nieuwezijds BV;
    • Kranowitz, C. S. (2008). Uit de pas: Omgaan met sensorische integratieproblemen bij kinderen (M. Van Horn, Nederlandse vertaling). Amsterdam: Nieuwezijds BV.

    Effectiviteit

    Er hebben diverse onderzoeken plaatsgevonden naar de effecten van SI. De studies van Schaaf e.a. (2014,) en van Pfeiffer (2011 beschrijven kleine verbeteringen op verschillende ontwikkelings- of gedragsdomeinen. Schaaf e.a. constateren bij kinderen met autisme een verbetering in het sociale functioneren en een verhoging van zelfzorg. In de pilotstudie van Pfeiffer werd een vermindering gevonden van autistische kenmerken, waaronder stereotiep gedrag en beperkte interesses, terwijl ook kleine verbeteringen in het prestatieniveau zijn gevonden.

    • Pfeiffer, B. A., Koenig, K., Kinnealey, M., Sheppard, M., & Henderson, L. (2011). Effectiveness of sensory integration interventions in children with autism spectrum disorders: A pilot study. American Journal of Occupational Therapy, 65(1), 76-85;
    • Schaaf, R. C., Benevides, T., Mailloux, Z., Faller, P., Hunt, J., Van Hooydonk, E., … Kelly, D. (2014). An intervention for sensory difficulties in children with autism: A randomized trial. Journal of Autism and Developmental Disorders 44(7), 1493-1506.


Locaties

Filters

Cliëntgroep
Leeftijd
Cognitief niveau
Sociaal-emotioneel niveau
Begeleidingsintensiteit
Type nachtzorg
Type dagbesteding
Specifieke kennis en kunde
Aantal gevonden locaties: 30