Vacatures 11 nieuw

FACT Jeugd en LVB

FACT is bedoeld voor jeugdigen (LVB, 0-21 jaar) of volwassenen (LVB, vanaf 21 jaar) met psychiatrische problematiek en hun ouders/netwerk gericht op het voorkómen of verkorten van residentiële opname. Cliënt functioneert succesvol en naar tevredenheid binnen de eigen mogelijkheden en doet mee in de samenleving op een wijze die hemzelf aanspreekt en die veilig is.

  • Indicatiecriteria:

    • leeftijd: 0-21 jaar (FACT Jeugd) of vanaf 21 jaar (FACT LVB) ;
    • ontwikkelingsniveau/IQ: IQ > 45 (bij een IQ tussen de 45 en 60 is deelname afhankelijk van de adaptieve vaardigheden van de cliënt en (bij FACT Jeugd) de opvoedingscapaciteit van de ouders);
    • problematiek:
      • dreigende (open of gesloten) opname of heropname van de cliënt of huidige (open of gesloten) opname;
      • eerdere hulpverlening die onvoldoende resultaat heeft opgeleverd;
      • problemen op minimaal twee van de volgende leefgebieden:
        • onveiligheid en/of instabiliteit in het gezin / woonsituatie;
        • problemen op school of werk (dreigende uitval of schorsing, verzuim);
        • 'verkeerde' (antisociale/deviante) vrienden;
        • politie- en justitiecontacten; 
        • problemen in de vrijetijdsbesteding;
      • (bij FACT Jeugd:) minimaal twee van de volgende problemen in het gezin:
        • psychiatrische/persoonlijkheidsproblematiek, verstandelijke beperking en/of verslaving bij één of beide ouders;
        • ouder-kind interactieproblematiek;
        • relatieproblemen tussen de ouders;
        • éénoudergezin met overbelasting ouder door combinatie van opvoeding en werk;
        • opvoedingsproblemen;
        • materiële en financiële problematiek (schulden, huisvesting, werkloosheid);
      • er is sprake van ernstige emotionele en gedragsproblematiek bij de cliënt, al dan gediagnosticeerd als:
        • ODD/CD/antisociale persoonlijkheidsstoornis/gedragsstoornis NAO;
        • internaliserend (angst- en stemmings)problematiek;
        • overige stoornissen (ASS en AD(H)D);
        • persoonlijkheidsproblematiek (met name cluster B, maar ook cluster C);
        • middelenmisbruik;
        • psychosen.

    Contra-indicaties:

    • (bij FACT Jeugd:) beide ouders hebben een matige verstandelijke beperking;
    • cliënt heeft geen vaste verblijfplaats (thuisloos) (eventueel wel FACT bij terugkeer naar gezin);
    • acuut ernstig suïcidegevaar bij cliënt dat alléén door (gesloten) opname in de psychiatrie kan worden afgewend;
    • ernstige psychotische verschijnselen bij cliënt waarbij gevaar alléén door (gesloten) opname in de psychiatrie kan worden afgewend;
    • ernstige verslaving waarbij eerst klinische detox-opname/behandeling noodzakelijk is.
  • Hoofddoel:

    • Cliënt functioneert succesvol en naar tevredenheid binnen de eigen mogelijkheden en doet mee in de samenleving op een wijze die hemzelf aanspreekt en die veilig is. Residentiële opname is voorkómen of verkort en de benodigde hulpverlening is uiteindelijk nihil of minimaal.

    Subdoelen:

    • de cliënt is veilig (er is geen (dreiging van) geweld/mishandeling, waaronder ook emotionele mishandeling/verwaarlozing);
    • emotionele zelfstandigheid en persoonlijke identiteit zijn versterkt; 
    • de cliënt heeft sociale ondersteuning van sociale contacten; 
    • de cliënt heeft dagbesteding in de vorm van school of (vrijwilligers)werk; 
    • de cliënt heeft adequate vrijetijdsbesteding;
    • de cliënt heeft een stabiele woonsituatie;
    • de gedragsproblemen zijn verminderd;
    • psychische problemen en stoornissen zijn opgelost/verminderd of worden gecompenseerd;
    • (bij FACT Jeugd:) ouders kunnen de opvoedingsopgaven op adequate wijze vervullen;
    • de cliënt en ouders/netwerk weten bij dreigende terugval de route terug te vinden naar de hulpverlening.
  • Aard werkzaamheden

    Het FACT (Jeugd)team is een multidisciplinair team dat gezamenlijk hulp biedt op alle leefgebieden: wonen, school/werk, vrijetijd, relaties en persoonlijk welzijn. Face-to-face contacten vinden voor het merendeel plaats op plekken waar de cliënt zich bevindt, dus in het gezin, op school / het werk, in de wijk, enzovoorts. Sommige cliënten dienen dagelijks bezocht te worden, andere één keer per week of minder. In een stabiele fase is er minimaal één face-to-face contact per twee weken per cliënt(systeem). Daarnaast zijn er contacten over de cliënt (bijvoorbeeld met school en andere instanties) en is er contact via WhatsApp, Facetime/Skype, sms en/of e-mail.

    FACT (Jeugd) is een model voor zorg (behandeling, ondersteuning en begeleiding) voor jeugdigen en volwassenen met ernstige psychiatrische aandoeningen. Bij FACT Jeugd worden de ouders ondersteund bij het vervullen van de opvoedingsopgaven in de verschillende ontwikkelingsfasen. Als de cliënt stabiel functioneert, biedt FACT (Jeugd) individuele behandeling, begeleiding en ondersteuning. Wanneer het slechter gaat met een cliënt, wordt zorg door het gehele team ingezet.

    Werkzame elementen

    FACT (Jeugd) maakt gebruik van elementen uit verschillende methodieken. De basishouding van alle teamleden is open en motiverend en gericht op samenwerking. In alle hulptrajecten staat de veiligheid voorop. Er vindt altijd een screening van de veiligheid plaats; zo nodig worden veiligheidsafspraken vastgelegd in een veiligheidsplan. De benadering van de cliënt is systeemgericht, motiverend en oplossingsgericht. Kenmerkend voor FACT is ook het inzetten van ervaringsdeskundigheid. Binnen FACT (Jeugd) wordt gebruik gemaakt wordt van enkele vaste modules en verschillende facultatieve interventies.

    Het zorgprogramma FACT (Jeugd) bevat minimaal de volgende modules:

    • motiverende en oplossingsgerichte gespreksvoering (continu);
    • praktische hulp (vooral in de eerste fase, soms ook in latere fasen);
    • diagnostiek: multidisciplinaire procesdiagnostiek, psychologische, psychiatrische en systeemdiagnostiek. Bij cliënten met LVB is ook (neuro)psychologisch onderzoek nodig naar de sterke en zwakke cognitieve kanten en het sociaal-emotioneel functioneren
    • therapie, zoals cognitieve gedragstherapie, medicamenteuze therapie, traumagerichte therapie zoals EMDR en vaktherapie.

    De meeste modules worden door de FACT teamleden zelf uitgevoerd. Voor de specialistische modules wordt een beroep gedaan op professionals uit de organisaties om het FACT team heen.

    Werkzame elementen:

    • multidisciplinaire en integrale procesdiagnostiek: in kaart brengen van alle factoren die een rol spelen bij het ontstaan (en het in stand houden) van de problematiek en van de brede context van de cliënt;
    • behandelplannen en crisisinterventieplannen met ontwikkelings-/hersteldoelen;
    • aandacht voor vier belangrijke leefgebieden: 1. Wonen en relaties met familie. 2. Contact met leeftijdsgenoten. 3. Participeren in onderwijs of werk. 4. Invullen van vrije tijd. Er wordt zorg geboden:
      • op school/werk, 
      • in het gezin/ bij familiecontacten,
      • in de woonsituatie, 
      • in contacten met instanties,
      • in de buurt/ bij (sport)verenigingen,
      • bij medicatiegebruik
      • bij financiën en administratie;
    • outreachende werkwijze om het contact aan te gaan met de verschillende steunsystemen, deze te versterken en met elkaar te verbinden;
    • psycho-educatie en medicatiebegeleiding;
    • gedeelde caseload, met een inzet van drie disciplines (teamleden) per cliënt;
    • heldere criteria en procedures op opschalen en afschalen van zorg;
    • dagelijks overleg tussen teamleden om de hulpverlening voor iedere cliënt die ‘op het bord staat’ (=opschaling naar ACT) door te nemen en te plannen;
    • inzet van evidence based of practice based interventies door de teamleden (vanuit cognitieve gedragstherapie, traumabehandeling, oplossingsgerichte therapie, dialectische gedragstherapie, systeeminterventies en (bij FACT Jeugd) opvoedingsondersteuning);
    • groepsbehandeling in een sportgroep, boksgroep, hardloopgroep, meidengroep, sociale vaardigheidstraining;
    • mogelijkheden tot een korte time-out waardoor cliënten vrijwillig een dag of enkele dagen elders kunnen verblijven om bij te komen en even in een andere omgeving te zijn;
    • een permanente bereikbaarheid.

    Aanvullend voor jeugdigen:
    De richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming (de Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming ontwikkelt door Het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), de Nederlandse vereniging van pedagogen en onderwijskundigen (NVO) en de Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW)) bevatten nog meer werkzame elementen rondom het ondersteunen van jeugdigen met complexe hulpvragen zoals Multiprobleemgezinnen.

    Betrokkenheid ouders en andere personen uit het sociale netwerk

    De hulp richt zich ook nadrukkelijk op ouders en andere personen uit het sociale netwerk. De familie is op de hoogte van de behandeling van de cliënt en wordt daarbij betrokken. Indien nodig wordt de familie zelf als systeem behandeld.

    Specifieke aanpassingen voor de omschreven doelgroep(en)

    Voor het werken met cliënten met een LVB gelden een aantal specifieke aandachtspunten. Deze zijn opgenomen in en geïntegreerd in de programmabeschrijving van de methodiek. De aandachtspunten zijn:

    • veel tijd en energie steken in het motiveren van cliënten;
    • aansluiten bij het cognitieve en het sociaal-emotionele ontwikkelingsniveau, de belevingswereld en interesses van de cliënt; 
    • rekening houden met de moeite met taal, abstracte begrippen, rekenen en lezen, door:
      • het gebruik van korte zinnen;
      • eenvoudig, kort en bondig taalgebruik;
      • tempo aanpassen aan het tempo van de cliënt;
      • dingen meerdere malen herhalen en op verschillende manieren uitleggen;
      • aantal onderwerpen in een gesprek beperkt houden;
      • informatie stap voor stap aanbieden; 
      • visuele middelen (plaatjes, pictogrammen of een tekening) ter ondersteuning gebruiken;
      • behandeldoelen, interventies en afspraken formuleren in de taal van de cliënt;
    • zowel in de diagnostische als in de behandelfase aandacht voor (de belemmerende en de steunende factoren) in het systeem; 
    • procesdiagnostiek om grip te krijgen op het ontstaan en de achterliggende ‘oorzaken’ van de problematiek; functioneren van de cliënt zien en in kaart brengen in de context van zijn omgeving, ontwikkelings- en leergeschiedenis en sociale omgeving (incl. eventuele over- en/of ondervraging door de omgeving);
    • cliënten met een LVB moeten vaker somatisch gescreend worden en er kunnen in het behandelplan somatische zorgvragen aan de orde komen;
    • doelen zijn gericht zijn op het versterken van persoonlijke competenties van de cliënt en zijn systeem;
    • een juiste balans tussen enerzijds een meer coachende/ondersteunende begeleidingsstijl en anderzijds een meer beheersmatige/regulerende aanpak (afhankelijk van de mogelijkheden en beperkingen van de cliënt): de cliënt serieus nemen en zoveel mogelijk eigen keuzes laten maken en tegelijkertijd structuur en duidelijke grenzen en regels bieden;
    • cliënten niet overvragen, maar ook niet onderschatten;
    • opbouwen van een vertrouwensrelatie t.b.v. een emotioneel veilige situatie: een betrokken, accepterende en niet oordelende houding (oprechte betrokkenheid bij de leefwereld van de ander: over de eigen cultuurgrenzen en de eigen normen en waarden heen stappen);
    • gericht zijn op de positieve kanten van de cliënt, op wat hij wel kan en wat hij nog kan leren; 
    • werken in kleine stapjes die succes opleveren: cliënten succeservaringen laten opdoen en het voorkomen van faalervaringen (om het zelfbeeld van cliënten te verbeteren), bijvoorbeeld door het werken met kleine, afgebakende en haalbare (sub)doelen;
    • aandacht voor praktische vaardigheden (bijvoorbeeld huishoudelijke werkzaamheden, zelfzorg en budgetteren), sociale vaardigheden en assertiviteit, leefstijl, omgaan met seksualiteit, omgaan met boosheid en frustratie, maatschappelijke oriëntatie en omgaan met vrije tijd;
    • veel in verschillende situaties oefenen;
    • contact aangaan met de verschillende steunsystemen, deze versterken en met elkaar verbinden;
    • ondersteuning en begeleiding bij vragen en problemen waar cliënten met een LVB in een steeds ingewikkelder wordende samenleving tegenaan lopen;
    • bij jeugdigen met een LVB die richting meerderjarigheid gaan, is het van belang om tijdig een ‘18+ plan’ te maken, waarin overwegingen als het aanvragen mentor- of curatorschap/bewindvoering meegenomen worden.

    Duur, frequentie en vorm van de interventie

    Sommige cliënten dienen dagelijks bezocht te worden, andere één keer per week of minder.
    Er is (in een stabiele fase) minimaal één face-to-face contact per twee weken per cliënt(systeem). Daarnaast zijn er contacten over de cliënt (bijvoorbeeld met school en andere instanties) en is er contact via WhatsApp, facetime, skype, sms en e-mail.
    Cliënten worden bij FACT zo lang als nodig is in zorg gehouden. De jongere kan de doelgroep ontgroeien vanwege leeftijd en/of ontwikkeling en moet, indien hij nog zorg nodig heeft, doorstromen naar de reguliere zorg of FACT LVB voor volwassenen.

    Tijdsinvestering van de professional(s)

    Hieronder de uitwerking bij FACT Jeugd in Almere. Dit kan er op andere plekken in de organisatie anders uitzien en is afhankelijk van de samenwerkingspartners. Soms is de inzet van uren minder intensief en de duur van het traject langer en/of is de teamsamenstelling van het FACT-team anders. Onderstaand voorbeeld is dus indicatief


    FaseWekenAantal bezoeken per weekAantal hulpverleners per bezoekAantal hulpverleners per bezoek incl. overhead *)Uren per weekUren per fase
    11322312156
    21322 > 1 = 1,5 **)38104
    3132 ***)12452
    Totaal312 ****)

    *) ftf, reistijd, overleg en rapportage + overleg derden.
    **) Vanaf de tweede fase kan een hulpverlener gedeeltelijk bezoeken alleen doen, zodat het gemiddelde uitkomt op 8 uur per week.
    ***) In fase 3 wordt er naast hulp door de FACT-medewerker vaak een vorm van therapie/training ingezet. Eén bezoek wordt dat gedaan door de FACT-medewerker, het andere ‘bezoek’ betreft therapie/training.
    ****) 312 uur per cliënt betekent bij een te declareren uurprijs van 93 € een gemiddelde kostprijs van 29.016 € voor een volledig FACT traject.

    De FACT-hulpverlener krijgt structureel één keer per drie weken individuele werkbegeleiding/supervisie. Duur is één uur gericht op de individuele hulpverlener. Dit wordt begeleid door een gedragswetenschapper met kennis van FACT.

    Casuïstiekbespreking/intervisie vindt structureel één keer per twee weken plaats. Duur is twee uur met max. vijf personen; FACT-hulpverleners en gedragswetenschapper. Op verzoek kunnen ook andere deskundigen uit FACT-team ingezet worden, bv. systeemtherapeut, psychiater.

  • Setting

    Face-to-face contacten vinden voor het merendeel plaats waar de cliënt zich bevindt, dus op school, in het gezin, in de wijk, op het werk, enzovoorts.

    Professional

    Richtlijn teamsamenstelling FACT Jeugdteam per 100 cliënten

    • 0,4 fte Kinder- en jeugdpsychiater
    • 0,4 fte Systeemtherapeut
    • 0,4 fte Kinder- en jeugdpsycholoog / orthopedagoog met beroepsregistratie
    • 0,4 fte Ervaringsdeskundige
    • 1,0 fte Maatschappelijk werker / Sociaal juridisch dienstverlener / Sociaal pedagogisch
    • hulpverlener
    • 1,0 fte Sociaal psychiatrisch verpleegkundige / B-Verpleegkundige

    Totaal psychiater, systeemtherapeut en psycholoog/orthopedagoog: >1,6 fte
    Totaal sociaal-agogisch en verpleegkundig personeel: >4,0 fte
    Totaal minimaal 5,6 fte totale formatie op 100 cliënten[1]

    De volgende deskundigheden moeten in het team aanwezig zijn, het zij binnen de bovenstaande disciplines of in aparte aanstellingen:
    Verslavingsdeskundigheid (aantal fte afhankelijk van leeftijdsgroep)
    0,4 fte Deskundigheid op het gebied van trajectbegeleiding
    0,4 fte Deskundigheid op het gebied van (licht) verstandelijke beperkingen
    0,4 fte Deskundigheid op het gebied van gezinsbegeleiding

    Richtlijn teamsamenstelling FACT team LVB volwassenen per 100 cliënten

    • 0,5 fte Psychiater
    • 1 fte Gedragsdeskundige
    • fte Verpleegkundige (w.o. SPV/VS)
    • 1 fte Agogen
    • 0,5 fte Trajectbegeleider
    • 0,5 fte Ervaringsdeskundige
    • 1 fte Verslavingsdeskundige
    • 1 fte Systeemdeskundige
    • 7,5 fte Totale formatie op 100 cliënten

    Randvoorwaarden: organisatorisch en contextueel

    Andere benodigdheden (bv. materialen):

    Er worden diverse meetinstrumenten gebruikt voor monitoring. Bijvoorbeeld bij FACT Jeugd:

    Routine Outcome Monitoring: Driemaandelijks wordt door het team voor elke cliënt de HONOSCA gescoord. Dit gebeurt in gezamenlijk overleg om zo de betrouwbaarheid van de beoordeling te verhogen en het gesprek ondersteunend te laten zijn aan de beeldvorming rondom de cliënt en zijn systeem. Driemaandelijks worden ouders gevraagd de OBVL in te vullen om de mate van ouderlijke stress en belasting in kaart te brengen. De Beknopte ProbleemMeter voor jongeren (BPM-Y) en ouders (BPM-P) worden door jongeren respectievelijk ouders ingevuld bij aanvang en afsluiting van de behandeling.

    Voor het werken in en met gezinnen moeten FACT-hulpverleners de beschikking hebben over een auto (reiskosten worden vergoed conform SHL brede regeling), mobiele telefoon en Ipad/ laptop. Indien mogelijk is het inzetten van e-health/ technologische toepassingen, zoals beeldbellen/beeldzorg gewenst.

    [1]
    FACT Jeugd Almere gaat uit van 7 fte formatie, verdeeld over de volgende functionarissen:

    • 0,44 fte (Kinder- en jeugd)psychiater (diagnosticus en behandelaar);
    • 0,78 fte Systeemtherapeut (evidence based systeeminterventies en ziet erop toe dat teamleden uitgaan van een systemische benadering);
    • 1,58 fte (Kinder- en jeugd)psycholoog/orthopedagoog met beroepsregistratie (diagnostiek, evidence based behandeling en bijdragen aan het bewaken van de kwaliteit van het zorgproces);
    • 0,44 fte Ervaringsdeskundige (voorlichting, coaching en ondersteuning);
    • 3,12 fte Gezinsbegeleiders/ambulante begeleiders: (casemanager of persoonlijk begeleider, ondersteunen cliënten om zoveel mogelijk zelfstandigheid te verwerven, aanboren van sociale hulpbronnen van de cliënt, aandacht besteden aan de opvoedingsvaardigheden van ouders);
    • 0,78 fte sociaal psychiatrisch verpleegkundige / B-Verpleegkundige (casemanager of persoonlijk begeleider):
      • verpleegkundige begeleiding is vooral gericht op het ondersteunen bij beperkingen, handicaps en functionele stoornissen als gevolg van de psychiatrische problematiek en bij het ondersteunen van het herstelproces om een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven voor de cliënt en zijn gezinsleden te bereiken;
      • de SPV-er zal vooral worden betrokken bij de complexe situaties: ernstige systeemproblematiek, gecompliceerde persoonlijkheidsproblematiek of specifieke sociale problematiek.

    Binnen het team is in elk geval deskundigheid aanwezig op de volgende gebieden: verslaving, trajectbegeleiding, (licht) verstandelijke beperkingen, gezinsbegeleiding en arbeidstoeleiding.

  • Gebaseerd op / bewerking van:

    Assertive Community Treatment (ACT) en het daarvan afgeleide Flexibel ACT (FACT) zijn organisatiemodellen voor geïntegreerde behandeling van mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen. Doel is om de 'langdurig zorgafhankelijke' cliënten buiten het ziekenhuis te houden en vaardigheden aan te reiken om zo zelfstandig mogelijk te leven. De kern van ACT is dat cliënten door een multidisciplinair team hulp krijgen op meerdere levensgebieden en op plaatsen waar zij zich bevinden. (F)ACT wordt ook toegepast in de forensische zorg, verslavingszorg, kinder- en jeugdpsychiatrie en jeugdhulpverlening.

    In 2011 en 2013 (herziene versie) heeft het Trimbos-instituut een eerste modelbeschrijving uitgebracht voor (F)ACT Jeugd, waarin de wijzigingen ten opzicht van (F)ACT voor volwassenen worden beschreven. Daarnaast is FACT ook doorontwikkeld voor mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) in combinatie met complexe problematiek.

    • Veldhuizen, R. van, Bähler, M., Polhuis, D. & Os, J. van (red.). Handboek FACT. Utrecht: De Tijdstroom.
    • Hendriksen-Favier, A. (2013). Modelbeschrijving FACT Jeugd. Herziene versie. Utrecht: Trimbos-instituut.
    • Neijmeijer, L. (2015). Modelbeschrijving (Flexible) ACT LVB. Herziene versie, mei 2015. Utrecht: Trimbos-instituut.

    Effectiviteit

    (F)ACT is een goed omschreven model en veelvuldig op effectiviteit onderzocht, met - in met name - de Verenigde Staten positieve uitkomsten. De resultaten van longitudinale studies wijzen er echter op dat actieve intensieve behandeling over een langere periode moet worden voortgezet om de behaalde verbeteringen vast te houden. Hoe lang precies is nog onduidelijk.

    Het aantal (internationale) wetenschappelijke publicaties over (F)ACT Jeugd en (F)ACT LVB is beperkt. De publicaties wijzen op gunstige effecten van (F)ACT voor jeugd, maar er zijn nog geen effecten aangetoond door middel van gecontroleerde effectstudies.

Terug naar boven