Vacatures 14 nieuw

Theraplay

Theraplay is een therapievorm bedoeld voor cliënten met een beperking (vanaf 0 jaar; alle niveaus) en hun ouders/ begeleiders en kan worden ingezet indien er (vermoedens van) problemen zijn in de gehechtheidsrelatie. Theraplay is gericht op verbetering van de interactie tussen cliënt en ouders/ begeleiders.

  • Indicatiecriteria:

    leeftijd: vanaf 0 jaar. Niet de kalenderleeftijd, maar de emotionele ontwikkelingsleeftijd staat centraal.
    - ontwikkelingsniveau/IQ: alle niveaus; spel moet wel aansluiten bij de belevingswereld; er zijn spelvormen voor pubers/adolescenten beschikbaar
    - problematiek: problemen in de relatie tussen ouder en cliënt, of (indien cliënt verblijft in 24-uurs voorziening) problemen in relatie tussen begeleider en cliënt. Er zijn (vermoedens van) problemen in de gehechtheidsrelatie, bijvoorbeeld als gevolg van mishandeling of verwaarlozing, langdurige ziekenhuisopnames, veel woonplekken, forse gedragsproblematiek, separatie of verlies van (een van de) ouders/begeleiders;
    hulpvraag: een breed scala aan problemen, zoals teruggetrokken gedrag, depressieve symptomen, boos en opstandig gedrag, regulatieproblemen en ADHD (die te relateren zijn aan problematiek in opbouw van veilige gehechtheidsrelaties)

    Contra-indicaties:

    Effect van de behandeling is sterk afhankelijk van de motivatie ouder/verzorger. De ouder/begeleider dient open te staan voor het versterken van de gehechtheidsrelatie.
    Bij volwassen cliënten ook de eigen motivatie mee laten spelen en afwegen of spel een goede ingang is voor deze volwassen cliënt en past bij zijn leefwereld.
    Psychiatrische problematiek bij ouders bemoeilijkt het proces.
    Soms is een combinatie met andere behandeling(en) nodig, zoals (eerst) stabilisatie van de omgevingsfactoren en/of traumabehandeling bij (complex) trauma.

  • Hoofddoel:

    • verbeterde (veilige, afgestemde en plezierige) onvoorwaardelijke ondersteuningsrelatie tussen ouder/begeleider en cliënt waardoor er verbetering is van gedrag en emotioneel welbevinden.

    Uitgangspunt van Theraplay is dat de ouder-kind relatie van groot belang is voor een gezonde ontwikkeling. Theraplay helpt daarbij en richt zich op 4 essentiële kenmerken in de ouder-kind relatie: Structuur, Betrokkenheid, Verzorging en Uitdaging.

    Subdoelen:

    • ouders/begeleiders hebben meer zicht op het emotionele functioneren van hun kind/cliënt; 
    • ouders/begeleiders herkennen de signalen van de cliënt en reageren empathisch, sensitief en responsief;
    • ouders/begeleiders herkennen onderliggende behoeften van de cliënt en zijn daardoor beter in staat de cliënt te reguleren en het gedrag te sturen;
    • voor de cliënt zijn de plezierige momenten in de therapie belangrijk om zelfvertrouwen op te bouwen en een gehechtheidsrelatie aan te kunnen gaan met de volwassene die voor hem zorgt. Door de intensieve, positieve interactie ervaart de cliënt zichzelf als de moeite waard en geliefd…een basisgevoel dat we elk kind zouden willen meegeven.

    Voor kinderen met ASS en met ontwikkelingsproblemen is het bijkomend doel om de problemen in de sociale interactie, die gepaard gaan met deze problematiek, te verminderen.

  • Aard werkzaamheden

    • Na een intakegesprek met cliënt en ouders/begeleiders wordt een observatie gepland van ouder/begeleider en cliënt in een semigestructureerde setting. Zij doen een aantal vastomschreven speelse activiteiten samen. Met hulp van een analyse volgens de MIM (Marschak Interaction Method) wordt gekeken naar sterke kanten en werkdoelen in de relatie tussen cliënt en ouder/begeleider. De analyse wordt besproken met de ouders/begeleiders en waar wenselijk worden stukjes opname samen bekeken. Vervolgens wordt de behandeling gestart met een eerste sessie waarin ouders/begeleiders zelf ervaren wat de cliënt zal ervaren tijdens de sessies.
    • Daarna start de behandelfase. Client en zijn ouder/begeleider komen volgens afgesproken frequentie voor de therapie. De therapeut biedt de ouders/begeleiders en cliënt gezamenlijk speelse werkvormen (interactief en fysiek spel) waarin de onderlinge relatie wordt bevorderd. Ouders/begeleiders en cliënt worden aangemoedigd tot speels en afgestemd contact, gedeeld plezier en aandacht voor elkaar, passend bij een gezonde en veilige onderlinge relatie.
    • De therapeut heeft de leiding en fungeert als model voor de interactie. Ouders/begeleiders worden tijdens de verschillende spelvormen gestimuleerd om de invloed van hun eigen jeugd te begrijpen in hun patroon van opvoeden en verzorgen van de cliënt (thema in het feedbackgesprek). De therapeut kan daartoe kort dingen toelichten, voordoen of nabespreken. Alle sessies worden met videocamera opgenomen als ondersteuning voor de therapeut en om terug te kijken met ouders/begeleiders waar wenselijk.

    De behandelfase bestaat uit minimaal 5 sessies (inclusief de twee ouder/begeleidergesprekken), meestal bestaat de behandelfase uit 12 tot 16 sessies met een follow-up gesprek na enkele maanden. Dit follow-up gesprek met ouders/begeleiders heeft als doel om na te gaan of zij de vaardigheden in de woonsituatie van de cliënt kunnen blijven vasthouden. Desgewenst kan nogmaals een cyclus van 3-5 sessies plaatsvinden.

    Werkzame elementen

    • samen plezier beleven (bevordert positief contact en de gehechtheidsrelatie);
    • werken vanuit vier dimensies: structuur, betrokkenheid, verzorging en uitdaging, waardoor ouders/begeleiders jeugdige beter kunnen ondersteunen en bij hem aansluiten
    • gericht op het hier-en-nu van contact en relatie, niet op wat er in verleden gebeurd is;
    • interactief, speels en leuk (geen ‘praat-therapie’);
    • actieve deelname van ouder/begeleider en cliënt samen onder leiding van betrokken therapeut;
    • handvaten aanreiken door (anders) te kijken en vooral door te doen om goed bij de cliënt aan te sluiten/af te stemmen;
    • met ouders/begeleiders opname van de interacties terugkijken en bespreken;
    • het aanbod van het spelmateriaal afstemmen op de interesses en het niveau van de cliënt.

    Aanvullend voor jeugdigen:
    De richtlijn Problematische gehechtheid (onderdeel van de Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming ontwikkelt door Het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), de Nederlandse vereniging van pedagogen en onderwijskundigen (NVO) en de Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW)) bevatten nog meer werkzame elementen rondom het ondersteunen van jeugdigen met hechtingsproblematiek.

    Betrokkenheid ouders en andere personen uit het sociale netwerk

    Theraplay kan worden gebruikt bij biologische gezinnen, pleeg- of adoptiegezinnen, maar ook in opvanghuizen, psychiatrische klinieken en instellingen waar geen ouders (meer) beschikbaar zijn. Ouder(s)/begeleider(s) zijn aanwezig tijdens de sessies. De therapie richt zich nadrukkelijk op de relatie en niet op de cliënt alleen. Hierin onderscheidt het zich van andere vormen van speltherapie.
    Als er geen primaire verzorger aanwezig is (in residentiële instellingen of scholen) is het doel om een dergelijke relatie te vormen met een van de begeleiders en om een afgestemde, verzorgende atmosfeer te creëren.

    Specifieke aanpassingen voor de omschreven doelgroep(en)

    • de spelactiviteiten worden aangepast aan de (ontwikkelings)leeftijd van de cliënt;
    • de sessies duren vaak 30–45 minuten (korter i.v.m. kortere aandachtspanne en concentratie);
    • meer sessies zijn vaak nodig om resultaten te verankeren;
    • nazorg nodig om resultaten te behouden.

    Duur, frequentie en vorm van de interventie

    Intake- en observatiefase: 3-5 sessies
    Behandelfase: minimaal 5 sessies (inclusief de twee oudergesprekken), meestal 15 tot 20 sessies een follow up gesprek na enkele maanden.
    1 sessie per week. Er kan ook gekozen worden voor een meer intensieve vorm, waardoor de behandeling in een korter tijdsbestek kan worden afgerond.
    Follow up sessies na 3 en 6 maanden om de resultaten te verankeren.

    Tijdsinvestering van de professional(s)

    1 x per week 45 minuten direct cliënt contact
    1x per week 30 minuten indirect (voorbereiden, terugkijken, verslaglegging, enzovoorts)
    Eerste fase (intake/observatie): 3-5 sessies
    Tweede fase (afhankelijk van niveau en problematiek): 15-20 sessies
    Follow up: minimaal 2 sessies

  • Setting

    Therapieruimte op locatie, indien nodig thuis of op leefgroep.

    Professional

    Theraplay vereist speciale vaardigheden van de jeugdhulpverlener, zodat hij/zij Theraplay binnen zijn of haar eigen werkveld kan toepassen. Afhankelijk van de vooropleiding van de professional zijn er niveaus in certificering. De opleiding tot Theraplay®Coach (1 jaar) is voor hbo-professionals die werkzaam zijn in de jeugdhulpverlening (SKJ-geregistreerd). De opleiding tot Theraplay®Practitioner (2-3 jaar) is voor BIG-, SKJ- of NIP/NVO geregistreerde academici of Post-hbo, SRVB geregistreerde vaktherapeuten.

    Randvoorwaarden: organisatorisch en contextueel

    Andere benodigdheden (bv. materialen):

    • spelmaterialen: eenvoudig en goedkoop materiaal: wattenbolletjes, bodylotion, veertjes, ballonnen, kussens, knuffels, crêpepapier, zilverpapier, enzovoorts;
    • kussens/dekentjes, mogelijkheden om op de grond te werken (dus niet te koude ruimte);
    • videocamera en terugkijkmogelijkheden (laptop).
  • Gebaseerd op / bewerking van:

    Theraplay is gebaseerd op hechtingsonderzoek dat laat zien dat sensitieve verzorging en liefdevolle interactie het brein van de baby voedt, een beeld bij het kind vormt over zichzelf en anderen en hoe er van het kind verwacht wordt dat hij reageert naar anderen. Deze vroegkinderlijke ervaringen hebben een levenslange impact op het gedrag en de gevoelens van de persoon. De wetenschappelijk onderbouwde werkzame elementen zijn:

    • het vergroten van de sensitieve responsiviteit van ouders;
    • de invloed op het intern werkmodel van het kind;
    • de invloed op rijping van de hersensystemen.

    Theraplay is ontwikkeld in de Verenigde Staten (Booth) en wordt daar al meer dan 30 jaar gebruikt.
    Er is geen onderzoek bekend over gebruik van Theraplay met volwassenen met een verstandelijke beperking.

    • Boorth, P. & Jernberg, A. Theraplay. (2010). Gehechtheid tussen ouders en kinderen verstevigen door spel. Amsterdam: Hogrefe Uitgevers.
    • www.theraplay.nl

    Effectiviteit

    Theraplay heeft in Amerika de ‘Evidence Based’ status: De U.S. Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA) heeft in 2017 Theraplay beoordeeld als “Effective” (hoogste waardering) in het ‘National Registry for Evidence – Based Programs and Practices’. Ook in 2009 kreeg Theraplay al een “CEBC Rating” van 3: Promising procedure research evidence. Deze status is verleend aan de hand van onderzoek uit:

    • HongKong (AngelaSiu,Theraplay in the Chinese World in International Journal of Play Theraplay 2009)
    • Heidelberg (Herbert Wettig, Die Wirkung von Theraplay,2007)
    • Finland (Jukka Mäkelä & Ilona Vierikko, From heart to heart, Theraplay in the SOS Children’s Villages, 2001-2004)

    Een onderzoek in Nederland naar effectiviteit en procedure bij de Erkenningscommissie Interventies wordt nu uitgevoerd.

Terug naar boven