Vacatures 11 nieuw

Vaktherapie beeldend

Vaktherapie Beeldend is individuele non-verbale therapie voor jeugdigen vanaf 6 jaar en volwassenen met beperkingen gericht op het onderkennen, overwinnen en verminderen of accepteren van emotionele, sociale, cognitieve en psychische problemen.

  • Indicatiecriteria:

    • leeftijd: vanaf 6 jaar;
    • ontwikkelingsniveau/IQ: IQ > 40;
    • problematiek: alle, zoals gedragsproblemen, emotieregulatie en/of agressieproblemen, angstproblemen, depressieve klachten, geringe weerbaarheid, sociale vaardigheidstekorten en gehechtheidsproblematiek;
    • hulpvraag: alle vragen worden onderzocht;

    Vaktherapie Beeldend kan met name ingezet worden als:

    • de cliënt plezier beleeft aan tekenen en knutselen;
    • de cliënt beter kan leren door zelf te ervaren en bezig te zijn dan door er alleen over te praten;
    • een cliënt zich moeilijk kan uiten in woorden of juist door mooie woorden zijn gevoel vermijdt;
    • men ondersteunende diagnostische informatie wenst over de belevingswereld van de cliënt;
    • de hulpvraag van de cliënt aansluit bij de behandelmogelijkheden van Vaktherapie Beeldend.

    Contra-indicaties:

    • zware depressie en psychose.
  • Hoofddoel:

    • emotionele, sociale, cognitieve en psychische problemen onderkennen, overwinnen en verminderen of accepteren

    Subdoelen:

    • heeft meer zelfvertrouwen en een positiever zelfbeeld (‘ik-versterking’);
    • kan emoties beter regulieren en voelt zich emotioneel stabieler;
    • heeft meer inzicht in de thema’s die spelen;
    • heeft ervaringen verwerkt;
    • heeft meer draagkracht;
    • kan beter omgaan met frustraties;
    • kan beter woorden geven aan ervaringen;
    • is flexibeler;
    • kan zijn aandacht ergens op richten;
    • kan beter keuze maken en plannen.

    Vaktherapie Beeldend kan ook aanvullend op traumabehandeling worden ingezet en is dan gericht op stabilisatie, ordenen van ervaringen en het contact maken met de emotie bij de ervaringen.

  • Aard werkzaamheden

    Beeldende therapie is een (non)-verbale therapievorm waarin een cliënt de kans krijgt om iets te creëren, te spelen en iets te ervaren. De cliënt krijgt contact met het voelen door het sensorische aspect van verschillende materialen en wordt gestimuleerd uiting te geven aan emoties bij ervaringen. 

    Vaktherapie Beeldend sluit aan bij de fantasie en ervaringsgerichte leerwijze van de cliënt. Er wordt gebruik gemaakt van beeldende materialen, zoals potloden, waskrijt, oliepastels, ecoline, softpastels, verf, papier, doek, klei, water, houtendoosjes, glittersteentjes, steen, hout, wol en stof.

    Werkzame elementen

    Beeldende therapie activeert de (impliciete) ervaringen die in het lijf opgeslagen zitten op een gezonde en gedoseerde manier door sensorische of kinesthetische ervaringen (voelen en beweging). De cliënt is bezig met zijn handen. Met welke materialen is afhankelijk van de cliënt. De therapeut stelt vragen over

    • de wijze waarop de cliënt met het materiaal omgaat;
    • de thematiek van het werk;
    • thematiek van het probleem.

    De therapeut geeft aandacht, herkenning en erkenning en helpt de cliënt bij het verwerken van ervaringen. Aan ervaringen worden woorden gegeven. Beeldende therapie besteedt aandacht aan regulatie van aandacht, spanning en emoties. Beeldend werken geeft inzicht in de problematiek voor de cliënt zelf en voor de omgeving. Het beeldend werken kan verhullend ingezet worden (indirect) maar ook onthullend en transparant. Via het beeldend werken wordt de binnenwereld zichtbaar. De cliënt krijgt ruimte om zich te uiten en de (on)bewuste ervaring uit het lijf letterlijk een plekje te geven.

    Er is ruimte voor oefenen van nieuw gedrag door dingen anders aan te pakken dan voorheen. Regulatievaardigheden worden ontwikkeld zoals concentratie, focussen en contact maken met de emotie en sensaties.

    Beeldende therapie is vaak minder eng en spannend omdat het een indirecte behandelvorm is: er staat iets tussen de cliënt en de therapeut, namelijk het materiaal/werkstuk. Er wordt gewerkt met creativiteit en speelsheid. Vanuit de gezonde kant kan gewerkt worden aan de hulpvraag.

    Beeldende therapie kan ingezet worden ter ondersteuning van een diagnostisch traject. Parallel aan de behandeling kan psycho-educatie ingezet worden. Beeldende therapie kan gecombineerd met traumabehandeling (zoals EMDR), schematherapeutische interventies (in aangepaste vorm afhankelijk van het niveau van de cliënt), ACT (Acceptance and Commitment Therapy) en RET (Rationeel Emotieve Therapie). Dysfunctionele coping wordt, zoveel als mogelijk, omgebogen naar in dagelijks leven functionele coping.

    Aanvullend voor jeugdigen:
    De richtlijnen Ernstige gedragsproblemen, Problematische gehechtheid en Stemmingsproblemen (onderdeel van de Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming ontwikkelt door Het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), de Nederlandse vereniging van pedagogen en onderwijskundigen (NVO) en de Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW)) bevatten nog meer werkzame elementen rondom het ondersteunen van jeugdigen met emotionele, sociale, cognitieve en psychische problemen.

    Betrokkenheid ouders en andere personen uit het sociale netwerk

    Wanneer er poliklinisch gewerkt wordt, worden ouders/vertegenwoordiger via behandel­rapportages en een behandelevaluatie op de hoogte gehouden van het behandelproces.

    Wanneer het interne cliënten betreft, worden ouders volgens de ECD cyclus op de hoogte gehouden. Afstemming met begeleiders en ouders vindt plaats middels overdracht over de doelen waaraan gewerkt is of de opdrachten die de cliënt thuis kan uitvoeren. Beeldende therapie leent zich erg goed voor gezins-creatieve therapie.

    Specifieke aanpassingen voor de omschreven doelgroep(en)

    Beeldende therapie sluit aan bij het sociaal-emotionele ontwikkelingsniveau van de cliënt. Bij een lager sociaal-emotioneel ontwikkelingsniveau wordt er aan kleinere doelen gewerkt en is de duur van de therapie soms langer.

    Duur, frequentie en vorm van de interventie


    Advisium polikliniek:

    Duur van de behandeling is afhankelijk van de hulpvraag en de financiering. Er vindt een intakegesprek plaats waarbij een GZ-psycholoog aanwezig is. Er wordt een behandelplan geschreven dat ondertekend retour gestuurd moet worden voorafgaand aan de start van de behandeling. Er vindt wekelijks een behandeling plaats die om de 8 á 12 sessies geëvalueerd wordt. De vaktherapeut behandelt onder supervisie van de GZ-psycholoog. Beeldende therapie kan individueel en in tweetallen aangeboden worden.

    Interne cliënten:

    Afhankelijk van de hulpvraag bepaalt de therapeut of de cliënt in aanmerking komt voor kortdurende (drie maanden ) of langdurige (een half jaar of langer) therapie. Na een kennismakingsperiode van maximaal 8 bijeenkomsten wordt besproken welke mogelijkheden er zijn en waarvoor de cliënt in aanmerking komt.

    Tijdsinvestering van de professional(s)

    Aantal sessies (de gehele interventie): hangt af van de problematiek. Bij complexe problematiek is de duur langer, tot wel 60 sessies.

    • aantal minuten per sessie: 50-60 minuten; 
    • aantal minuten voorbereiden, opruimen en verslaglegging per sessie: 30 minuten;
    • schrijven tussenverslagen (na elke 15 sessies): 150 minuten.
  • Setting

    Rustige therapieruimte met wasbak, kraan, kast en basismaterialen.

    Professional

    HBO Creatieve therapie beeldend, kindertekentherapie met (registratie vaktherapie beeldend), met een brede kennis m.b.t. de doelgroep en bij voorkeur een (senior)registratie in het register vaktherapeutische beroepen.

    Randvoorwaarden: organisatorisch en contextueel

    Andere benodigdheden (bv. materialen):
    Een ruimte met beeldende materialen en een wasbak/ kraan waar een cliënt ongestoord kan werken.

  • Gebaseerd op / bewerking van:

    • Smeijsters, H. (2008). Handboek Creatieve Therapie. Bussum: Coutinho (2de herziene druk).
    • Ogden, P, Fisher, J. (2017). Sensorimotor psychotherapie. Interventies voor traumaverwerking en het herstel van gehechtheid. Eeserveen: Uitgeverij Mens!.
    • Blaustein, M.E. Kinniburgh, K.M. (2015). Het behandelen van trauma bij kinderen en jongeren. Hoe veerkracht door hechting, zelfregulatie en competenties versterkt kan worden. Amsterdam: Uitgeverij SWP.
    • Allen, J.G., Fonagy, P. & Bateman A.W. (2008). Mentaliseren in de klinische praktijk. Utrecht: Uitgeverij Nieuwezijds.

    Effectiviteit

    Er is geen evaluatie/effectonderzoek gedaan naar de effecten van beelden therapie bij jeugdigen met een beperking.

    Er zijn wel (kwalitatieve) evaluaties gedaan bij kinderen/jeugdigen met een ‘normale' ontwikkeling. Dit betreft vooral afstudeeronderzoeken.

  • Polikliniek Soest

    Meer

  • Polikliniek Apeldoorn

    Meer

Terug naar boven