Vacatures 12 nieuw

Valpreventie

Valpreventie is een individuele interventie voor mensen met een verstandelijke beperking met een verhoogd risico op vallen en daardoor de kans op het ontstaan van letsel. De interventie is gericht op het verminderen van het valrisico van de cliënt, onder andere door het screenen en zo mogelijk aanpassen van persoonsgebonden factoren en omgevingsfactoren die van invloed zijn op het valrisico.

  • Indicatiecriteria:

    • leeftijd: alle leeftijden, in de praktijk vooral vanaf 50 jaar;
    • ontwikkelingsniveau/IQ: alle;
    • problematiek: de interventie richt zich op cliënten die: 
      • zich onzeker voelen tijdens het lopen; 
      • bang zijn om te vallen; 
      • al vaker zijn gevallen.
      • door lichamelijke problematiek een verhoogd risico hebben op vallen. 
    • hulpvraag: in kaart brengen en het verkleinen van het valrisico.

    Contra-indicaties:

    • de interventie is niet van toepassing bij volledig rolstoelgebonden cliënten.
  • Hoofddoel:

    • Het valrisico van de cliënt is verminderd, omdat de omgevingsfactoren en de leefstijl van de cliënt hier zo goed als mogelijk op zijn afgestemd.

    Subdoelen:

    • inzicht in risicofactoren voor vallen bij de cliënt en/of diens begeleiders. Dit betreft zowel omgevingsgebonden als cliëntgebonden risicofactoren;
    • de leefstijl van de cliënt is actiever;
    • lichamelijke fitheid, mobiliteit en balans van de cliënt zijn verbeterd;
    • het zelfvertrouwen van de cliënt tijdens bewegen is toegenomen, de angst om te vallen is verminderd.

  • Aard werkzaamheden

    Het in kaart brengen van het valrisico wordt altijd multidisciplinair uitgevoerd, te beginnen bij de fysiotherapeut of oefentherapeut en de ergotherapeut. Optioneel bij het valpreventieteam.

    Het valrisico wordt in kaart gebracht door middel van onderzoek, onder andere met behulp van vragenlijsten, balanstesten en observaties binnen het dagelijks handelen. Beïnvloedbare factoren worden aangepakt in multidisciplinair verband. Er kan behandeling volgen in de vorm van oefentherapie om behandelbare componenten met betrekking tot de lichamelijke fitheid en de balans te verbeteren. Er wordt voorlichting verstrekt over risicovolle omgevingsfactoren, veilig uitvoeren van dagelijkse handelingen en het belang van een actieve leefstijl. 

    Er wordt altijd samenwerking gezocht met arts en gedragswetenschapper en indien nodig met andere disciplines, bijvoorbeeld diëtist, de logopedist of nachtzorg. Niet op te heffen risico’s worden multidisciplinair en met de cliënt en/of diens vertegenwoordiger afgewogen en zo nodig opgenomen in de risico-inventarisatie in het zorgdossier. Het valrisico wordt met vaste regelmaat geëvalueerd, bijvoorbeeld tijdens planbesprekingen.

    Werkzame elementen

    • Bij de (hetero)anamnese wordt gebruik gemaakt van specifieke anamnestische vragenlijsten voor osteoporose en verhoogd val- en/of fractuurrisico.
    • In de onderzoeks- en evaluatiefase wordt klinimetrie toegepast voor het objectiveren van beweeglijkheid, kracht en balans. 
    • Risicovolle situaties in het dagelijks leven van de cliënt worden geobserveerd en geanalyseerd, indien mogelijk gebruik makend van een gestandaardiseerd assessment.
    • Behandelbare componenten worden bepaald en behandeld onder andere conform de Richtlijn Osteoporose (NVOM, 2001), Ergotherapie richtlijn valpreventie en het bewezen effectieve valpreventieprogramma In Balans (NISB, 2010).
    • Voor implementatie van een actieve leefstijl wordt gebruik gemaakt van een individueel beweegplan.
    • De in de anamnese toegepaste vragenlijsten zijn ondersteunend bij het verstrekken van voorlichting aan de cliënt en/of diens begeleiders over risicofactoren voor vallen en osteoporose en te nemen preventieve maatregelen.

    Betrokkenheid ouders en andere personen uit het sociale netwerk

    Alles gaat in overleg met de ouders en/of begeleiders en leerkrachten. Waar nodig worden familie/begeleiders betrokken bij:

    • het in kaart brengen van de risicofactoren voor vallen van de cliënt;
    • het opheffen of verminderen van deze risicofactoren;
    • het bepalen van de omgang met niet op te heffen risicofactoren voor vallen.

    Specifieke aanpassingen voor de omschreven doelgroep(en)

    De Richtlijn Osteoporose, Ergotherapie richtlijn valpreventie en het valpreventieprogramma In Balans zijn niet ontwikkeld voor de doelgroep met een verstandelijke beperking. Het valpreventieteam van ’s Heeren Loo maakt hier op basis van kennis en ervaring een vertaalslag in. Begeleiders en/of verwanten van de cliënt wordt betrokken bij de verschillende fases van het valpreventietraject. Voorlichting wordt aangeboden aan het cliëntsysteem ten behoeve van het verminderen van het valrisico.

    De klinimetrie wordt afgestemd op de verstandelijke mogelijkheden van de cliënt. De cursus Klinimetrie fysiotherapie, meten in de gehandicaptenzorg vormt hierbij het uitgangspunt.

    De vragenlijst voor het in kaart brengen van risicovolle (omgevings)factoren is multidisciplinair ontwikkeld.

    Duur, frequentie en vorm van de interventie

    De duur van het valpreventietraject varieert en is afhankelijk van de omstandigheden van de cliënt, het valrisico en de vraagstelling.

    • Diagnostische fase (het in kaart brengen van het valrisico): 4 weken;
      • anamnese + vragenlijsten: 1-2 uur; 
      • observaties op 1 of meerdere locaties: 1 uur per observatie; 
      • lichamelijk onderzoek met balanstesten: 1 uur;
      • multidisciplinaire verslaglegging: 2 uur.
    • Interventies: duur is afhankelijk van de bevindingen en benodigde interventies;
      • aanpassingen in de omgeving;
        indien nodig individuele fysio-, of oefentherapie: 3-6 maanden, 2x per week 30 minuten;
      • indien nodig opstellen beweegplan (samenwerking fysio-, oefentherapeut en cliënt/cliëntsysteem): 2-4 uur;
      • voorlichting cliënt/cliëntsysteem binnen de eigen woon, werk en/of leeromgeving; 1-2 uur
      • evaluaties: 1 uur per evaluatie;
      • multidisciplinaire afstemming en overleg met cliënt/cliëntsysteem. 1 uur.

    Tijdsinvestering van de professional(s)

    Aantal sessies (de gehele interventie): afhankelijk van zorgvraag en betrokken disciplines.

    Aantal minuten per sessie: afhankelijk van zorgvraag en betrokken disciplines.
    Aantal extra minuten per sessie (voorbereiding, rapportage, overleg): afhankelijk van zorgvraag en betrokken disciplines.

  • Setting

    Het valpreventietraject wordt voor een deel in de eigen woon- en of werk/dagbestedingsomgeving aangeboden. Om een goed beeld te krijgen van de risicofactoren is het van belang de cliënt in de eigen omgeving te bezoeken. Lichamelijk onderzoek, balanstesten en oefentherapie vinden bij voorkeur plaats in de therapieruimte, maar kunnen indien dit beter aansluit bij de behoefte van de cliënt ook in de eigen omgeving van de cliënt worden aangeboden.

    Professional

    • Fysiotherapeut of oefentherapeut: HBO opgeleid en geregistreerd in BIG- of kwaliteitsregister:
    • Ergotherapeut: HBO opgeleid en geregistreerd in kwaliteitsregister;
    • Diëtist: HBO opgeleid en geregistreerd in kwaliteitsregister;
    • Arts, WO opgeleid;
    • Gedragswetenschapper, WO opgeleid.

    Randvoorwaarden: organisatorisch en contextueel

    Beschrijving van de locatie en de hoeveelheid ruimte:

    Indien de cliënt wordt behandeld in de therapieruimte moet deze ruimte voldoen aan de eisen van de zorgverzekeraar/beroepsgroep.

    Voor het afnemen van balanstesten is een ruime therapieruimte nodig of een gang van 10 meter met voldoende privacy.

    Er wordt gebruik gemaakt van vragenlijsten en testformulieren.

    Indien fysio-, of oefentherapeutische behandeling wordt ingezet, wordt gebruik gemaakt van oefenmaterialen, zoals ballen, stokken, gewichtjes en dynabands.

  • Gebaseerd op / bewerking van:

    De samenstelling van dit valpreventietraject is gebaseerd op de Richtlijn Osteoporose, het valpreventieprogramma In Balans, de cursus Klinimetrie fysiotherapie, meten in de gehandicaptenzorg, Ergotherapierichtlijn Valpreventie, de multidisciplinaire cursus Valpreventie en recenter verschenen wetenschappelijke artikelen gerelateerd aan valpreventie bij mensen met een verstandelijke beperking.

    • Boon, C.M. & Vos, G.E. (2016). Valpreventie bij ouderen met een verstandelijke beperking.
      Bunskoek M. & Jonge, P. de, (2013). Cursusmap Klinimetrie fysiotherapie, meten in de gehandicaptenzorg.
    • NISB (2010). In Balans, cursusmap. Amsterdam: NISB.
    • Venhuizen, R.M., Lauteslager, P.E.M. (2015). Het meten van opsta- en loopproblemen bij senioren met een verstandelijke beperking. Betrouwbaarheid en validiteit van functionele meetinstrumenten. Keypoint, 3, 5-16
    • Vilans (2010). Verbeterpakket Valpreventie. Utrecht: Vilans.
    • Vos, G.E., Jans, M.P., Bredero, A.B., Smits-Engelsman, B.C.M., Bekkering, G.E. & Hendriks, H.J.M, (2001). Richtlijn oefentherapie-Mensendieck bij patiënten met osteoporose. Amersfoort: Nederlands Paramedisch Instituut.
    • Sturkenboom, I.H.W.M. & Steultjens, E.M.J. (2016) Ergotherapierichtlijn Valpreventie: evidence-based ergotherapie bij volwassenen met verhoogd valrisico.Nijmegen/Utrecht. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen/Ergotherapie Nederland.
    • Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (2017). Richtlijn Preventie van valincidenten bij ouderen. Utrecht: Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie.

    Effectiviteit

    In Balans is op 11-11-2016 door de Erkenningscommissie Interventies (Deelcommissie Preventie en Gezondheidsbevordering voor Volwassenen en Ouderen van het RIVM Centrum Gezond Leven) erkend als ‘goed onderbouwd’: https://www.loketgezondleven.nl/leefstijlinterventies/interventies-zoeken/1400740.

    Uit onderzoek van VU Amsterdam blijkt de cursus van het valpreventieprogramma In Balans te resulteren in een valreductie van 61% en een vermindering van angst van 37%.

    • Faber, M.J., Bosscher, R.J., Chin A Paw, M.J. & Wieringen, P.C. van (2006). Effects of exercise programs on falls and mobility in frail and pre-frail older adults: a multicenter randomized controlled trial. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 87, 885-896.
  • Polikliniek Leeuwarden

    Meer

  • Polikliniek Monster

    Meer

  • Polikliniek Druten Canisius Wilhelmina Ziekenhuis

    Meer

  • Polikliniek Geldermalsen

    Meer

  • Polikliniek Zwolle

    Meer

  • Polikliniek Harderwijk

    Meer

  • Polikliniek Urk

    Meer

  • Polikliniek Hillegom

    Meer

  • Polikliniek Apeldoorn

    Meer

  • Polikliniek Julianadorp

    Meer

  • Polikliniek Ede Horalaan

    Meer

  • Polikliniek Tiel

    Meer

  • Naschoolse dagbehandeling De Kanjers in Amersfoort Bruispad 2

    Naschoolse dagbehandeling in Amersfoort voor kinderen met een lichte verstandelijke beperking.

    Meer

Terug naar boven